Jasalma intellekt — ózbekshe sun'iy intellekt, russha искусственный интеллект, xalıqaralıq qısqartpası AI — bir dana mashina emes. Bul programmalıq támiynatqa qaǵıydalardı tek qol menen jazıp beriwdiń ornına, maǵlıwmattan nızamlıqlardı úyreniwge múmkinshilik beretuǵın usıllar toplamı.
AI haqıyqatında qalay isleydi?
Zamanagóy AI-dıń kópshiligi — mashinalıq oqıtıw. Modelge júdá kóp mısal kórsetiledi — mıńlaǵan jazıp alınǵan gáp yaki millionlaǵan foto — hám ol burın kórmegen mısallardı da isley alatuǵın bolǵansha ishindegi millionlaǵan sandı ózgertip baradı. Jaqsı maǵlıwmat qansha kóp bolsa, model sonsha jaqsı isleydi. Sonlıqtan maǵlıwmat kompyuterlerden kem áhmiyetli emes: qaraqalpaq sóylewin hesh qashan esitpegen AI onı túsine almaydı — apparatı qanshelli quwatlı bolsa da.
AI búgin neni isley aladı?
Búgingi AI tekstti tábiyǵıy esitiletuǵın sóylewge, sóylewdi bolsa qaytadan tekstke aylandıra aladı, tiller arasında awdaradı, kamera kórinisinde ne bolıp atırǵanın aytıp beredi, ápiwayı sáwbette sorawlarǵa juwap beredi hám hújjetlerdi sortlaw yaki xabarlandırıw jiberiw sıyaqlı kúndelikli keńse jumısların avtomatlastıradı. Ol shın mánisinde oylay, seze yaki qáley almaydı — úyrengenine tiykarlanıp eń itimallı juwaplardı boljaydı, sonlıqtan da geyde isenimli túrde qátelesedi.
Qaraqalpaq tili sıyaqlı kishi til ushın bunıń áhmiyeti nede?
Global AI sistemaları tiykarınan aǵılshın, qıtay hám rus tilindegi maǵlıwmatlardan úyrenedi, sonlıqtan kishi tiller texnologiyadan pútkilley shette qalıw qáwpinde tur. Eger qaraqalpaq sóylewi menen tekstin hesh kim jıynamasa, hesh bir AI bul tilde sóylemeydi. Qaraqalpaqstan Respublikası Jasalma Intellekt Orayınıń bar bolıw sebebi de usı: regionnıń óz tili hám zárúrlikleri ushın datasetler menen modeller qurıw. Birinshi qádem — karakalpakvoice.uz saytındaǵı qaraqalpaqsha tekstti sóylewge aylandırıw xızmeti.